گام 16 – شبکه انتقال و کارمزد شبکه رمزارزها

همانطور که در گام 15 دیدیم، شخصی که قصد دارد یک رمزارز را از وَلِتِ خود به ولت دیگری ارسال نماید می بایست هزینه ای به نام کارمزد شبکه را پرداخت نماید. اما این کارمزد چیست و کجا می رود؟

کارمزد شبکه یا کارمزد تراکنش در انتقال یک ارز دیجیتال

هر زمان که در بلاکچینِ یک رمزارز تراکنشی انجام می دهیم، باید کارمزدی بپردازیم. این هزینه که برای انجامِ محاسبات کامپیوتریِ مورد نیاز برای تایید و ثبت تراکنش در بلاک چین است، به ماینرها تعلق می گیرد. در حقیقت مجموع کارمزدهایی که از این طریق در هر لحظه در دنیا در حال پرداخت شدن توسط ارسال کنندگانِ یک رمزارز است، بین استخراج کنندگانِ آن رمزارز (همان اشخاصی که دستگاه های کامپیوتری و محاسباتیِ خود را برای این تاییدات و ثبت ها در اختیار بلاکچین قرار داده اند) توزیع می گردد.

به طور مثال اکنون در هنگام نگارش این گام، هزینه کارمزد انتقال، در بلاکچین BNB Beacon Chain، معادل 0.000075 بایننس کوین یا 0.000075BNB است. از طرف دیگر، قیمت رمزارز BNB به دلار، هم اکنون 245دلار است. با این حساب، هزینه کارمزد انتقال یا همان کارمزد شبکه (نِتوُرْک فی Network Fee) به دلار، اینگونه محاسبه می گردد:

0.000075 * 245 = 0.018375

چیزی در حدود 0.02 دلار یا 2 سِنْت که با در نظر گرفتن نرخ دلارِ 40000 تومانی می شود: 800 تومان! در صورتی که در همین لحظه، هزینۀ جابجاییِ ریالی به شکل کارت به کارتِ بانکی ممکن است به بیش از 1000 تومان هم برسد! همانطور که در گام 3 اشاره شد، بلاکچین یک فناوری انقلابی و تهدید بزرگی برای بانکداری سنتی است.

یک مثال دیگر: اکنون در هنگام نگارش این گام، هزینه کارمزد انتقال، در بلاکچین بیتکوین، معادل 0.0001 بیتکوین یا 0.0001BTC است. از طرف دیگر، قیمت ارز دیجیتال BTC به دلار، هم اکنون 16800دلار است. با این حساب، هزینه کارمزد انتقال یا همان کارمزد شبکه به دلار، اینگونه محاسبه می گردد:

0.0001 * 16800 = 1.68

چیزی در حدود 1.7 دلار که با درنظر گرفتن نرخ دلارِ 40000 تومانی می شود: 68000 تومان! بله، کامزد انتقال BTC در بلاکچین بیتکوین بسیار بیشتر از کارمزد انتقال BNB در بلاکچین بایننس است. برای همین بود که در گام 15 از ارز دیجیتال BNB برای تمرینِ انتقال ارز دیجیتال بین ولت شما و ولت دوستتان استفاده شد تا دوستتان، هزینه زیادی را برای کارمزد شبکه پرداخت ننماید.

کارمزد شبکه در هر لحظه تغییر می کند و مقدارش ثابت نیست!

فرض کنید تعداد زیادی درخواستِ تاییدِ تراکنش به سمت ماینرها سرازیر شود و در صف انتظارِ تایید قرار گیرند و تقاضا برای تایید تراکنش ها بالا رود. اینجاست که ماینرها قدرتِ انتخاب پیدا می کنند و:

  1. قیمت کارمزد شبکه یا همان کارمزد تایید تراکنش بالا می رود.
  2. ماینرها آن تراکنش هایی را در اولویتِ محاسبه و تایید قرار می دهند که کارمزد بالاتری را نصیبشان می کند.

نکته جالب آن است که ماینرها خودشان نمی توانند نرخ کارمزد را افزایش دهند و این افزایش نرخ کارمزد که بر اساس افزایش درخواست ها یا اصطلاحاً افزایش ترافیک شبکه اتفاق می افتد، به شکل برنامه نویسی شده از روز اول در نرم افزار آن بلاکچین، پیش بینی و کدنویسی شده است.

در دنیای کریپتو، قیمت گذاریِ دستوری وجود ندارد!

در بسیاری از ولت ها، فرستندۀ رمزارز می تواند به دلخواه، کارمزد شبکه را بالاتر تنظیم کند تا ماینرها را تشویق نماید که تایید تراکنش او را در اولویت قرار دهند. شخص ارسال کننده، معمولاً زمانی اقدام به چنین کاری می نماید که تصمیم داشته باشد انتقال رمزارز را به سرعت انجام دهد یا شخص دریافت کننده در دریافت رمزارز بسیار عجله داشته باشد! از طرف دیگر ممکن است شخص ارسال کننده متوجه شده باشد که تعداد تراکنش های زیادی که در آن دقایق یا ساعات یاحتی روزها، در دنیا در حال پردازش است، و تصمیم بگیرد با افزایش مقدار کارمزد شبکه، ماینرها را تشویق نماید که تایید تراکنش او را در اولویت قرار دهند.

در هر حال، این شخصِ فرستنده است که کارمزد انتقال را پرداخت می نماید. اگر قصد ارسال بیتکوین دارد باید مقدار کمی هم بیتکوین (BTC) برای پرداخت کارمزد انتقال، در ولت خود داشته باشد. یا اگر قصد ارسال بایننس کوین دارد باید مقدار کمی هم بایننس کوین (BNB) برای پرداخت کارمزد انتقال، در نظر بگیرد.

اگر برایتان جالب بود که اطلاعات بیشتری در خصوص کارمزد شبکۀ بیتکوین و همچنین ترافیک و صفِ تراکنشهای بیتکوین در روزها و ساعات مختلف به دست آورید، می توانید به قسمت Mempool از لینک های زیر مراجعه نمائید:

https://blockchair.com/bitcoin

یا

https://www.blockchain.com/explorer/assets/btc

تا اینجا متوجه شدیم که کارمزد شبکه یا Network Fee چیست و اینکه این مبلغ، به جیب ماینرها می رود، نه به جیب شرکت های سازندۀ ولت.

شبکه انتقال ارز دیجیتال

تراکنش یا نقل و انتقال رمزارز در هر بلاکچین بر بستر یک شبکه از کامپیوترهای به هم پیوسته توزیع و نهایتاً تایید می گردد. شبکۀ اصلیِ بلاکچین بیتکوین را همان ماینرهای بیتکوین تشکیل می دهند. همانطور که در مثال بالا دیدید، هزینۀ تایید تراکنش در بلاکچین بیتکوین ذاتاً بالاتر از بلاکچینی مثل بایننس است. اما در سال 2017 گروهی از متخصصان، یک شبکۀ ابتکاری و خلاقانه به نام شبکۀ لایْتْنینگ Lightning Network را برای کاهش این هزینه ابداع کردند.

شبکه لایتنینگ می تواند تراکنش های خُرد بر بستر بلاکچینِ رمزارزهایی مثل بیتکوین و لایتکوین را سرعت بخشد و هزینه کارمزد شبکه را نیز کاهش دهد. ضمناً کیف پولی که برای ارسال ارز دیجیتال استفاده می نمایید باید از لایتنینگ پشتیبانی کند. شبکه هایی شبیه لایتنینگ که برای توسعه یا بهبود محدودیت های یک بلاکچین، روی آن بلاکچین ساخته می شوند را لایه دو (Layer 2 یا L2) می نامند. این شبکه ها خودشان به تنهایی یک بلاکچین نیستند اما به عنوان لایۀ دومِ بلاکچین و در ارتباط مستقیم با بلاکچین، کار می کنند. پس لایتنینگ یک «لایه دو» برای بلاکچین بیتکوین محسوب می شود.

پالیگان مَتیک (Polygon Matic) نیز یک لایه دو است اما برای بلاکچین اتریوم. جالب است بدانید پروژه پالیگان متیک دارای رمزارز مخصوص به خود یعنی MATIC می باشد. اینکه بلاکچین اتریوم چه مشکلی داشته و پالیگان چگونه آن مشکل را حل نموده است، می تواند یک موضوع جالب و آموزشی برای تحقیق توسط شما عزیزان باشد.

در بلاکچین بایننس بیکِن چین (Binance Beacon Chain) با رمزارز BNB از یک شبکه به نام BEP2 استفاده می گردد که سرعت انتقال در آن بالا و کارمزد انتقال بسیار ناچیز است. در حال حاضر، آدرس ولت رمزارز BNB در شبکه BEP2، با عبارت «bnb1» شروع می گردد (همانند مثال گام 15).

شرکت بایننس یک بلاکچین دیگر هم توسعه داده که دقیقاً شبیه بلاکچین اتریوم کار می کند. یعنی از قراردادهای هوشمند پشتیبانی می نماید. جالب اینجاست که نمادِ ارز دیجیتالِ این بلاکچین نیز BNB است! البته نام این بلاکچین متفاوت است و به آن بایننس اِسمارت چِیْن ( Binance Smart Chain یا BSC) می گویند. شبکه ای که در این بلاکچین برای انتقال رمزارز استفاده می گردد نیز با نام اختصاری BEP20 شناخته می شود که سرعت انتقال رمزارز در آن بالا و معمولاً هزینه تایید تراکنش آن نیز از شبکۀ BEP2 بالاتر است ولی هنوز از کارمزد شبکۀ بیتکوین و اتریوم پایینتر می باشد. در حال حاضر، آدرس ولت رمزارز BNB در شبکه BEP20، با عبارت «0x» شروع می گردد. چیزی شبیه به این آدرس:

0x7ae246255386cd1b50a4550696d957cb4907d8c2

نکات مهم در مورد شبکه انتقال

  • نمی توانیم توکن BNB را که روی شبکه BEP2 نگهداری می کنیم، به آدرس ولتی با شبکه ای غیر از BEP2 (به طور مثال BEP20 یا ERC20) ارسال کنیم.

یعنی اگر بخواهیم مقداری از بایننس کوینی را که در آدرسی از نوع BEP2 در ولتِ خود داریم، برای دوستمان ارسال نمائیم، او باید آدرس ولتی برای رمزارز BNB روی شبکه BEP2 را در اختیار ما قرار دهد. اگر ایشان، به اشتباه، آدرسِ ولتِ BNB روی شبکه BEP20 به ما ارائه دهد و ما هم بدون بررسیِ این موضوع، اقدام به ارسال BNB نمائیم، این مقدار بایننس کوینِ ارسال شده برای همیشه از دست خواهد رفت و دیگر به کیف پول ما باز نخواهد گشت و به کیف پول مقصد هم نخواهد رسید! البته در حال حاضر، اغلب کیف پول ها اجازۀ ارسال ارز دیجیتال به آدرسِ نامتناسب یا با شبکه ای ناهمگون را نمی دهند اما این خودِ شما هستید که همیشه باید هوشیار باشید و چنین اشتباهی را مرتکب نشوید!

  • کارمزد شبکه با توکن یا کوینِ بومیِ بلاکچینِ میزبان پرداخت می گردد.

رمزارز یونی سوآپ با نماد UNI در اصل یک توکن متولد شده بر بستر بلاکچین اتریوم می باشد. حال اگر تصمیم بگیریم که مقداری توکن UNI را که بر بستر شبکه ERC20 در کیف پول تراست ولتِ خود نگهداری می نماییم، به دوستمان انتقال دهیم، در انتهای مراحلِ ارسال خواهیم دید که کارمزد شبکه یا همان Network Fee را این چنین نمایش داده است:

Network Fee: $7 (0.0035 ETH)

یعنی کارمزد انتقالِ توکن UNI در بلاکچین اتریوم با توکن UNI پرداخت نمی گردد و در اصل با کوین ETH پرداخت می گردد. با فرضِ اینکه قیمت اتریوم در لحظۀ این انتقال، 2000 دلار باشد، پس 0.0035ETH معادل 7دلار  خواهد شد. پس می بایست از قبل، مقداری هم کوینِ اتریوم (ETH) در ولت خود داشته باشیم تا بتوانیم کارمزد ها را با آن پرداخت کنیم. در غیر اینصورت، ارسال UNI برای ما ممکن نیست!

به عبارت دیگر، از آنجا که توکنِ ETH، توکنِ بومیِ بلاکچین اتریوم است، کارمزد هر نقل و انتقال بر بستر اتریوم و تحت شبکۀ ERC20 را باید با توکنِ ETH پرداخت کرد.

در مثالی دیگر فرض کنید که توکن ATLAS را بر بستر بلاکچین سولانا (تحت شبکۀ SPL) روی کیف پول خود داریم. در نتیجه برای آنکه بتوانیم توکن های اطلس خود را برای ولت دیگری ارسال نمائیم باید مقداری کوینِ سولانا هم در ولت خود داشته باشیم (از قبل خریداری یا دریافت کرده باشیم). کارمزد تراکنش های سولانا در زمان نگارش این گام آموزشی، بسیار ناچیز و حتی کمتر از 0.0001SOL است پس اگر فقط 1 سولانا (1SOL) هم در ولت داشته باشیم می توانیم به کمک آن حداقل 10000 ارسال یا جابجایی بر بستر بلاکچین سولانا انجام دهیم!

به عبارت دیگر، از آنجا که توکنِ SOL، توکنِ بومیِ بلاکچین سولانا است، کارمزد هر نقل و انتقال بر بستر سولانا و تحت شبکۀ SPL را باید با توکنِ SOL پرداخت کرد.

در نتیجه:

همیشه باید مقداری کوین از بلاکچین هایی که روی شبکۀ آنها تصمیم به ارسال یا تعویض رمزارز داریم، در ولت خود داشته باشیم.

به طور مثال:

  • برای ارسال یا سوآپ رمزارز در بلاکچین بایننس اسمارت چین (شبکه BEP20) باید مقداری کوینِ BNB از نوع BEP20، به منظور پرداخت کارمزد، در ولت خود داشته باشیم.
  • برای ارسال یا سوآپ رمزارز در بلاکچین بایننس بیکن چین (شبکه BEP2) باید مقداری کوینِ BNB از نوع BEP2، به منظور پرداخت کارمزد، در ولت خود داشته باشیم.
  • برای ارسال یا سوآپ رمزارز در بلاکچین اتریوم (شبکه ERC20) باید مقداری کوینِ ETH، به منظور پرداخت کارمزد، در ولت خود داشته باشیم.
  • برای ارسال یا سوآپ رمزارز در بلاکچین ترون (شبکه TRC20) باید مقداری کوینِ TRX، به منظور پرداخت کارمزد، در ولت خود داشته باشیم.
  • برای ارسال یا سوآپ رمزارز در بلاکچین سولانا (شبکه SPL) باید مقداری کوینِ SOL، به منظور پرداخت کارمزد، در ولت خود داشته باشیم.
  • و …

ضمناً نام دیگر کارمزد شبکه در برخی بلاکچین ها نظیر اتریوم، هزینۀ سوخت یا کارمزدِ سوختِ شبکه یا گَس فی (Network Gas Fee) می باشد.

یک سوال: فرض کنید که 10ETH روی شبکه ERC20 در ولت خود دارید و می خواهید حداکثر ETH ممکن را برای دوستتان ارسال کنید. ضمناً امکان اضافه کردنِ ETH به ولت خود را نیز ندارید. در این حالت چقدر اتریوم برای دوستتان ارسال می شود و چرا؟! در خصوص ارسال رمزارز بیتکوین چطور؟

پاسخ خود را در قسمت دیدگاه های پایین همین صفحه و یا از طریق ایمیل برای من ارسال کنید: mahdibml@mahdibml.com

توکن ارز دیجیتال در بلاکچین های دیگر

هر رمزارز در یکی از دو حالت کوین یا توکن، متولد می شود. قبلاً یاد گرفتیم که کوین ها رمزارزهای بومیِ بلاک چینِ خودشان هستند. مثلاً کوین BTC رمزارز بومی و ذاتیِ بلاکچین بیتکوین است و کوین ETH نیز رمزارز بومی و ذاتیِ بلاکچین اتریوم می باشد. اما توکن UNI رمزارزی است که اولین بار بر بستر بلاکچین اتریوم ساخته و متولد و میزبانی شده است و توکن ATLAS نیز اولین بار بر بستر بلاکچین سولانا ساخته و متولد و میزبانی شده است. اما تیم پروژه های رمزارزی برای آنکه:

  • کاربران و خریداران بتوانند با کارمزد کمتر، اقدام به خرید یا نقل و انتقال رمزارز پروژه نمایند و
  • کاربران فعال در بلاکچین های دیگر را نیز تشویق به استفاده از رمزارز خود نمایند

معمولاً تعدادی از رمزارزهای پروژه را با بلاکچین های دیگر نیز سازگار می نمایند. این سازگاری از طریق نوشتن یک قرارداد هوشمند در بلاکچین دیگر و قفل کردنِ تعداد مشخصی از رمزارز پروژه در آن قرارداد و در آن بلاکچین انجام پذیر است.

به طور مثال، تعدادی بیتکوین طبق یک قرارداد هوشمند، بر بستر بلاکچینِ اتریوم نیز قابل نقل و انتقال و نگهداری است! اگر از گام 5 یادتان مانده باشد، دیدیم که در بلاکچین اتریوم می توانیم به کمک قرارداهای هوشمند، توکن های دلخواهی بسازیم که هر کدام ویژگی های مخصوص به خود را داشته باشد. از همین روش برای نوشتن یک قرارداد هوشمند بر بستر بلاکچین اتریوم برای توکنی به نام WBTC استفاده شده تا تمام ویژگی های بیتکوین را اینبار بر بستر اتریوم به کاربران ارائه دهد. نماد توکن بیتکوین در بستر بلاکچین اتریوم را WBTC یا Wrapped BTC (بیتکوینِ کادو پیچ شده!) نامگذاری کرده اند. فکر کنم اکنون خودتان می توانید حدس بزنید که شبکۀ انتقالِ توکنِ WBTC در بلاکچین اتریوم، همان شبکۀ ERC20 است.

اینکه هر رمزارز علاوه بر بلاکچینِ اصلی یا بومیِ خود، به طور رسمی در کدام بلاکچین های دیگر قابل استفاده است را می توان از وبسایت CoinMarketCap.com استعلام گرفت. این لیست در صفحۀ مربوط به هر ارز دیجیتال، در قسمتی تحت عنوان قراردادها یا کانْتِرَکْتْس Contracts قابل مشاهده است. به طور مثال در صفحه مربوط به ارز دیجیتال یونی سوآپ Uniswap، در قسمت قراردادها می بینیم که یک قرارداد به شکل زیر بر بستر بلاکچین اتریوم قابل مشاهده است:

0x1f9840a85d5af5bf1d1762f925bdaddc4201f984

این یعنی، توکن UNI از ابتدا و ذاتاً بر بستر بلاکچین اتریوم متولد شده است. اگر روی گزینه More بزنیم، قراردادهای دیگر را نیز خواهیم دید:

قرارداد یونی سوآپ بر بستر بلاکچین بایننس اسمارت چین:

0xbf5140a22578168fd562dccf235e5d43a02ce9b1

قرارداد یونی سوآپ بر بستر لایه دویِ پالیگان مَتیک (Polygon Matic):

0xb33eaad8d922b1083446dc23f610c2567fb5180f

قرارداد یونی سوآپ بر بستر بلاکچین آوالانچ:

0x8eBAf22B6F053dFFeaf46f4Dd9eFA95D89ba8580

قرارداد یونی سوآپ بر بستر بلاکچین سولانا:

8FU95xFJhUUkyyCLU13HSzDLs7oC4QZdXQHL6SCeab36

قرارداد یونی سوآپ بر بستر بلاکچین تِرا کلاسیک:

terra1wyxkuy5jq545fn7xfn3enpvs5zg9f9dghf6gxf

قرارداد یونی سوآپ بر بستر بلاکچین آربیترام:

0xFa7F8980b0f1E64A2062791cc3b0871572f1F7f0

اگر بخواهیم در لحظۀ نگارش این گام، توکن یونی (UNI) را بر بستر بلاکچین اصلی اش یعنی اتریوم (شبکه ERC20) جابجا کنیم باید تقریباً 5 دلار بابت این جابجایی، کارمزد شبکه پرداخت کنیم. اما اگر بخواهیم توکن یونی (UNI) را بر بستر بلاکچین سولانا (شبکه SPL) جابجا کنیم رقم ناچیزی در حدود 0.0000005 دلار کارمزد شبکه پرداخت خواهیم کرد. وجود توکن مورد علاقه ما بر بستر بلاکچین های متنوع به ما آزادیِ عمل می دهد که با توجه به شرایط مختلف، بتوانیم تصمیم بگیریم که از چه بلاکچین یا شبکه ای برای انتقال یا نگهداریِ (Hodl) رمزارز دلخواهمان استفاده نمائیم.

بد نیست بدانید که اکنون بسیاری از توکن های معتبر بر بستر بایننس اسمارت چین (BSC) و سولانا هم قابل دسترسی است زیرا همانطور که در این گام آموزش دادم، سرعت تایید تراکنش در شبکۀ BEP20 و شبکۀ SPL بالا و کارمزد آن نیز از بلاکچین های قدیمی تر مثل بیتکوین و اتریوم بسیار کمتر است. حتی امروز می توانیم توکن های بیتکوین و اتریوم و بسیاری از توکن های دیگر را بر بستر BSC یا سولانا خریداری، نگهداری، هودِل و جابجا نمائیم. پس اگر به دنبال خرید یا نگهداری بیتکوین، اتریوم یا توکن های ERC20 (توکن هایی که بر بستر بلاکچین اتریوم وجود دارند. مانند UNI ،MANA ,SAND و…) هستید، و کارمزد بالای شبکه در آنها را نمی پسندید، می توانید به جای آنکه توکن های مذکور را بر بستر بلاکچین های ذاتیِ خود نگهداری یا جابجا نمائید، به دنبال توکن های آنها بر بستر BSC، سولانا و یا بلاکچین هایی با کارمزد شبکه کمتر باشید.

در این میان باید حواستان به توکن های از نوع کِرْم‌چاله هم باشد چون ممکن است بدون آگاهی کامل از ویژگی های کرم چاله، در آن ها گرفتار شوید! تحقیق در مورد Wormhole را به شما عزیزان می سپارم. اگر حین تحقیق، سوالی برایتان پیش آمد، در قسمت دیدگاه های پایین صفحه یا از طریق ایمیل برای من ارسال کنید: mahdibml@mahdibml.com

گام 17 – بازیابی ولت یا کیف پول ارز دیجیتال

سلب مسئولیت

محتوای mahdibml.com به هیچ وجه درخواست یا پیشنهادی برای خرید یا فروش ارز دیجیتال، رمزارز، سهام، اوراق بهادار، انواع دارایی های مالی دیگر یا خدمات مشاوره سرمایه گذاری نیست. بسیار مهم است که قبل از هر سرمایه گذاری بر اساس شرایط خود تحلیل خود را انجام دهید. مخاطبان همیشه باید قبل از تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری از یک متخصص واجد شرایط مشاوره بگیرند.

ادامه بیانیۀ رفع مسئولیت…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا