گام 5 – تحلیل فاندامنتال بیتکوین و رمزارزها

در بخش قبلی (گام 3 و گام 4) به این پرسش پاسخ دادم که چرا می بایست در بازار ارزهای دیجیتال و فناوری بلاک چین سرمایه گذاری کنیم. اگر هنوز سوالی ذهنتان را به خودش مشغول کرده پس حتما از طریق قسمت دیدگاه های پایین همین صفحه یا از طریق ایمیل از من بپرسید تا هم پاسخ مناسب را خدمتتان ارائه کنم و هم بتوانید با آگاهی بیشتر، ادامه گام ها را در کنار من بردارید:

mahdibml@mahdibml.com

در گام های 5 تا 7 به اولین پرسش از پرسش های اساسی در تنظیم یک استراتژی معاملاتی و سرمایه گذاری پاسخ می دهیم: کدام ارز دیجیتال را بخریم؟

برای پاسخ به این پرسش بسیار مهم بیاد بتوانیم توانایی شناخت ویژگی های هر ارز دیجیتال را پیدا کنیم تا بتوانیم ارزهای دیجیتال مختلف را دسته بندی و باهم مقایسه و نهایتاً از بین آن ها یک یا چند ارزدیجیتال مناسب برای سرمایه گذاری را با توجه به ریسک پذیری خودمان انتخاب کنیم.

فاندامِنْتال یا همان Fundamental به معنای بنیادی یا بنیادین است. به شکل کلی وقتی میخواهیم یک دارایی مانند ملک یا خودرو بخریم، با توجه با دانش و تجربه شخصی یا با گرفتن مشاوره از یک متخصص، ابتدا اصالت و اسناد و سلامت آن ملک یا خودرو برای ما مشخص یا اِحراز می گردد و سپس اقدام به خرید می کنیم. یعنی به شکل ریشه ای و اساسی (بنیادین) به موشکافی می پردازیم.

در بازار کریپتو هم برای آنکه بتوانیم یک رمز ارز مناسب را برای سرمایه گذاری انتخاب کنیم باید بتوانیم به درستی، فناوری های موجود در آن رمزارز را بررسی کنیم، تیمِ مؤسس و توسعه دهندۀ رمزارز را شناسایی یا تحلیل کنیم و به اساس و پایه و بنیانِ آن رمزارز پی ببریم تا با کمترین ریسک ممکن اقدام به خرید و سرمایه گذاری نمائیم.

تحلیل فاندامنتال اولین گام در طراحی و تنظیم یک برنامۀ موفق معاملاتی و سرمایه گذاری است. این برنامه همان اِستِراتِژی است. استراتژی به ما می گوید که چه کارهایی را انجام ندهیم و چه کارهایی را انجام دهیم. در 21گام شما یاد خواهید گرفت که چه استراتژی و برنامه ای را برای خود بنویسید، تا در بازار های مالی و مخصوصاً بازار کریپتوکارنسی، سردرگم نشوید. نکاتی که در طی این 21 گام یاد می گیرید نهایتاً این توانایی را به شما خواهد داد که به پرسش های اساسی در تنظیم یک استراتژی معاملاتی و سرمایه گذاری پاسخ دهید:

  • کدام ارزدیجیتال را بخریم؟
  • چه موقع بخریم؟
  • چه مقدار بخریم؟
  • چه موقع بفروشیم؟

مثل هر کار دیگر، بررسی بنیادی و فاندامنتالِ ارزهای دیجیتال هم یک کار فوق العاده تخصصی است که هم خودتان می توانید روی این تخصص مسلط شوید و هم اینکه از یک متخصص در این حوزه کمک بگیرید. حتی اگر تصمیم داشتید برای این کار به یک متخصص مراجعه نمائید، بسیار مفیدتر است که خودتان هم کلیات کار را بدانید تا بتوانید با زبانی مشترک با متخصص و در یک تعامل سازنده تر با ایشان، مشاورۀ خود را پیش ببرید.

بررسی و تحلیل فاندامنتال بیتکوین

مطمئن هستم که شما بررسی فاندامنتال بیتکوین را قبلا انجام داده اید. می پرسید کِی و کجا؟ به گام های 1 تا 4 مراجعه نمائید. بله درست است، عمدۀ تحلیل های بنیادی یا فاندامنتال در یک رمزارز همان بررسی هایی است که در گام های قبلی یاد گرفته اید به علاوۀ چند نکته دیگر که در این گام به شما معرفی می کنم:

  • بررسی فناوریِ زیربناییِ ارزدیجیتال (بررسی ویژگی های بلاکچینِ رمزارز)
  • تیم یا گروه یا شرکت موسس و توسعه دهنده ارزدیجیتال
  • شرکتها یا اشخاصِ سرمایه گذار روی تیمِ پروژۀ ارزدیجیتال
  • مشکلی که ارزدیجیتال می خواهد حل کند
  • میزان خلاقیت و نوآوریِ راه حل ارائه شده
  • مزایای ارز دیجیتال نسبت به رقبای مشابه
  • میزان پیشرفت پروژه ارز دیجیتال یا پروژه بلاکچینی
  • میزان استقبال از پروژه ارز دیجیتال یا پروژه بلاکچینی
  • میزان پذیرش یا لیست شدن ارزدیجیتال در صرافی های معتبر
  • میزان پذیرش ارزدیجیتال میان متخصصان و مردم
  • در صورت قدیمی بودن ارزدیجیتال: بررسی عملکرد گذشته ارزدیجیتال از لحاظ سود دهی
  • پیش بینی آیندۀ ارز دیجیتال با بررسی رقبای فعلی و رقبای احتمالیِ ارزدیجیتال
  • بیانیۀ تیم پروژه یا سپیدنامه (White Paper تلفظ: وایْت پِیْپِر)
  • نقشۀ راه شفاف ارائه شده توسط تیم (Roadmap تلفظ: رُدمَپ)
  • میزان و کیفیت عملیاتی شدن و تحققِ وعده های عنوان شده در نقشه راه
  • رشد مخاطبان رمزارز یا همان جامعه (Community Growth)
  • اقتصاد توکن یا توکِنومیکس (Tokenomics)
  • میزان عرضۀ ارزدیجیتال و میزان تقاضای موجود یا تقاضای احتمالی برای آن

طبق لیست فوق، ابتدا به بررسی بنیادی یا فاندامنتال ارز دیجیتال بیتکوین می پردازیم: (پس فرض می کنیم هیچ چیزی در مورد بیتکوین نمی دانیم و فقط اسمی از  آن شنیده ایم)

فناوری زیربنایی بیتکوین

با کمی جستجو در اینترنت متوجه می شویم که فناوریِ زیربناییِ بیتکوین، بلاکچین است. من خودم در گوگل به این شکل جستجو میکنم:

“the technology behind Bitcoin”

اینگونه هم می شود جستجو کرد:

«فناوری بیتکوین چیست»

معمولا مقالات و اطلاعاتی که به زبان انگلیسی پیدا می کنید حاوی اطلاعات به روزتر و مستندتر و دقیقتر است. زیرا گاهاً دیده ام که در محتوای فارسی، برخی ترجمه ها نتوانسته اند به خوبی منظور نویسندۀ اصلی را منتقل کنند و در برخی متون فارسی دیگر هم شاهد بوده ام که کلمه یا جملۀ به خصوصی کاملا نادرست ترجمه شده است! و متاسفانه وب سایت هایی هم وجود دارند که این موارد را بدون بازنگری و ویرایش، عیناً در وبسایت خود می آورند (کپی می کنند).

دنبال کردنِ کورکورانه و بدون تحقیقِ مقالات وب سایت ها یا پست های شبکه های اجتماعی، (حتی آنها که تعداد زیادی مخاطب دارند) باعث ضرر مالی و متعاقباً ضرر و آسیب روحی و روانی شما خواهد شد.

مطمئن باشید!

پس «همیشه» خودتان نیز به دنبال درستی سنجی و راستی آزماییِ دیده ها و  شنیده ها و مطالعات خود باشید. مهدی بیک محمد لو

من در این وب سایت سعی کرده ام با توجه به تجربه 21 ساله در حوزه های مختلف از جمله فناوری اطلاعات، بازار رمزارزها، بازرگانی خارجی، بازاریابی، توسعه نرم افزارهای iOS و Android، طراحی و توسعه و مدیریت فروشگاه های اینترنتی و اختراع سخت افزار های مختلف و… از تمام دانش و تجربه خودم استفاده کنم تا بتوانم یک محتوای فارسیِ ارزشمند، فنی، کاربردی، قابل استناد و قابل بهره برداری، برای شما علاقه مندان به ورود یا سرمایه گذاری در بازار رمزارزها، فراهم کنم تا بتوانید به شکل مستقل در بازار تخصصی و جذاب و کاربردیِ رمزارزها گام بردارید و همزمان اجازه ندهید افراد سودجو بتوانند سرمایه شما را به خطر بیندازند یا شما را گمراه کنند.

طبیعی است بعد از آنکه متوجه شدیم که بیتکوین به پشتوانۀ بلاکچین، متولد شده است، می رویم سراغ بلاکچین و در مورد آن تحقیق می کنیم. البته در گام 1 شما اطلاعات خوبی در خصوص بلاکچین کسب کرده اید و اکنون راهِ تحقیق و جستجوی بیشتر و عمیقتر در خصوص این فناوری برایتان باز و هموار شده است.

تیم یا گروه یا شرکت توسعه دهنده یا خالق بیتکوین

با جستجو در اینترنت متوجه می شویم که شخص یا گروهی ناشناس به نام «ساتوشی ناکاموتو» خالق بلاکچین و بیتکوین است. من خودم در گوگل به این شکل جستجو میکنم:

“who made Bitcoin” یا “who developed Bitcoin” یا “Bitcoin project team” یا “Bitcoin developers team”

اینگونه هم می شود جستجو کرد:

«چه کسی بیتکوین را ساخت» / «خالق بیتکوین» / «تیم پروژه بیتکوین» / «تیم توسعه دهندگان بیتکوین»

افراد شناخته شده و معتبری که اقدام به توسعه و معرفی یک رمزارز می کنند، بر اعتبار آن پروژه یا رمزارز می افزایند. اما چرا با وجود اینکه خالق یا تیم بیتکوین ناشناخته است در طی این سال ها با چنین استقبالی مواجه شده است؟ پاسخ ظریفی به این سوال وجود دارد که به ویژگی های بلاکچین مربوط است. همانطور که در گام 1 اشاره شد، افراد داوطلب زیادی در دنیا، داوطلبانه و برخی دیگر در ازای دریافت پاداش در حال نگهداری بلاکچین و تایید تراکنش های بلاکچین هستند و می دانید که این شبکه کامپیوتر های نگهدارنده، به سادگی قابل از کار افتادن یا هک شدن نمی باشد. در ایمیلی که ساتوشی ناکاموتو برای عده ای از برنامه نویسان و متخصصانِ رمزنگاری ارسال کرده بود تمام این ویژگی ها آورده شده بود و از آن به بعد، اغلب اهالی فناوری، بدون دانستن هویت مخترع این فناوری و تنها با استناد به این ویژگی های خلاقانه، به بلاکچین اعتماد کردند و اقدام به استفاده از آن نمودند. پس می بینیم که در اینجا اعتماد به شخص خاص مطرح نیست و تنها اعتماد به فناوری و آزمودنِ فناوری در طی زمان باعث ایجاد اعتماد می گردد.

امروزه ما بدون آنکه بدانیم خالق اینترنت و وِب چه کسانی بوده اند، در حال استفادۀ فراگیر از آن هستیم زیرا سالها قبل، متخصصان این فناوری را در عمل امتحان و تایید کرده و امروز ما بدون آنکه بدانیم چه اشخاصی یا چه فناوری پیچیده ای در پسِ اینترنت و وب وجود دارد از آن استفاده می کنیم.

همانطور که گفتم، عدم نیاز به اعتماد به یک مرجعِ خاص، یکی از ویژگی های ذاتیِ بلاکچین است و استقبال کنندگانِ اولیه از این فناوری بدون نیاز به شناخت یا اعتماد به شخص خاصی، تعاریف و ویژگی های منتشر شده توسط ساتوشی را مطالعه کردند و با موفقیت آزمودند. شاید در ناشناس ماندنِ خالق بیتکوین نکته ای نهفته و آن این باشد که:

در سیستم غیر متمرکزی که «ذاتاً» نیاز به شناخت یا اعتماد به مرجع خاصی وجود ندارد، چه نیازی به شناخت خالق آن است؟ شاید خالق بیتکوین برای اثبات همین موضوع، خود را از همان ابتدا ناشناس باقی گذاشته است.مهدی بیک محمد لو

این ناشناسی، خود، اثباتی بر عدم نیاز به اعتماد (Trustless) در بلاکچین است. اگر مایل بودید در این خصوص بیشتر مطالعه نمائید بد نیست که عبارت «What is a Trustless system» یا «سیستم Trustless چیست» یا «سیستم بدون نیاز به اعتماد چیست» یا هر سوال دیگری در این باره را جستجو کنید.

نیازی نیست بدانیم ساتوشی ناکاموتو که بوده و فقط مهم است که بررسی کنیم چه گفته. مهدی بیک محمد لو

چرا تیم پروژه های رمزارزی به دنبال جذب مخاطب هستد؟

امروزه رمزارزها فقط یک ابزار مالیِ جدیدِ جایگزینِ پول و ارز نیستند. در سال های اخیر رمزارزهای جدید در حقیقت مانند یک سهام برای تیم پروژۀ خود عمل کرده اند. همانطور که شرکت های مختلف مانند اپل و تسلا با عرضۀ سهام خود در بورس اقدام به جذب سرمایه گذار برای توسعه و گسترش فعالیت های خود می نمایند، پروژه های رمزارزی و بلاکچینی هم برای توسعه و حتی قبل تر از آن یعنی هنگام تولد، اقدام به معرفی سهام خود در قالب یک رمزارز می کنند تا از طریق عرضۀ مستمر در طول زمان یا عرضۀ اولیۀ قسمتی از رمزارزهای پروژه و درنتیجه خرید آن رمزارزها توسط سرمایه گذارانِ علاقه مند، بتوانند سرمایه ای جمع کنند تا به کمک آن، بلاکچین یا خدمت یا محصول خود را تولید نمایند یا بیشتر توسعه دهند. این محصولات یا خدمات اغلب یک محصول نرم افزاری مانند یک صرافی غیر متمرکز، یک پلتفرم برای بازی های آنلاین، یک متاورس یا… بوده اند اما به نظر من:

در آینده ای نزدیک شاهد ظهور رمزارزهایی برای پشتیبانی از تولیدات فیزیکی نظیر تولید خودرو، مواد غذایی یا… هم خواهیم بود.مهدی بیک محمد لو

به عبارت دیگر، پروژه های رمزارزی و بلاکچینی، شرکت های نوپایی هستند که برای تامین مالی اِستارتاپِ خود به جای مراجعه به سرمایه گذارانِ خطر پذیر (وی سی Venture Capital – VC)، متکی به تامینِ مالیِ جمعی (Crowd Funding) از طریق مردم دنیا هستند و این خود می تواند یک زنگ خطر بزرگ برای شرکت های سرمایه گذار خطر پذیر یا همان VCها باشد تا به سرعت استراتژی های سرمایه گذاری خود را اصلاح و به روز نمایند. به نظرم در آینده ای نزدیک، بازار سرمایه غیر متمرکز (دیکپ DeCap) جایگزین انواع تامین مالی سنتی می گردد.

اشخاص سرمایه گذار روی تیم پروژه بیتکوین

اینکه قبل از انتشار ویژگی های بیتکوین توسط اولین ایمیل ساتوشی، چقدر زمان و هزینه صرف توسعه و آزمودن و راه اندازیِ آزمایشیِ بلاک چین شده است هنوز نامشخص است اما مالک یا مالکین دامنۀ Bitcoin.org (که نسخه فارسی هم دارد) و پشتیبان های نرم افزار بیتکون در گیت هاب (Github) و نگهدارنده های اطلاعات بیتکوین (نودهای بیتکوین Bitcoin Nodes) و تاییدکنندگانِ تراکنش ها یا همان ماینرها که در ازای تاییدات، پاداش دریافت می کنند، همگی از سرمایه گذاران و حامیان مالی و معنوی و فنیِ امروزِ بیتکوین به حساب می آیند.

مشکلاتی که بیتکوین و بلاکچین آنها را حل می کند

در این خصوص در گام 1 تا 3 آموختیم که این پول اینترنتی و فناوری اش چه مشکلاتی را حل کرده است.

میزان خلاقیت و نوآوریِ بلاکچین و بیتکوین

در این خصوص نیز در گام 1 تا 3 و مخصوصاً گام 3 آموختیم.

میزان پیشرفت پروژه بیتکوین و استقبال از آن

با کمی جستجو می توان دریافت که امروزه بیتکوین و بلاکچین سالها است (از سال 2008) که از یک پروژۀ ابتدایی، تبدیل به یک ارز اینترنتیِ شناخته شده و فناوری همه گیر و کاربردی شده است.

میزان پذیرش یا لیست شدن بیتکوین در صرافی های معتبر

بیت اِستَمْپ (Bitstamp) یکی از قدیمی ترین صرافی هایی بود که امکان خرید و فروش بیتکوین در ازای دلار را فراهم نمود. به مرور زمان صرافی های دیگری به این منظور تاسیس شده اند که امروز بزرگترینِ آنها صرافی بایْنَنْس (Binance) است و تا زمان نگارش این گام!، معاملات بیتکوین با حجم بالایی در آن جریان دارد.

بررسی عملکرد گذشته بیتکوین از لحاظ سود دهی

در گام 4 دیدیم که طی ده سال اخیر، بیتکوین نسبت به سایر دارایی های مرسوم در بازارهای مالی از جمله اغلب ارزهای دیجیتال دیگر، بازده یا سود بیشتری به سرمایه گذاران بلند مدت خود داده است.

آینده بیتکوین و رقبای فعلی و رقبای احتمالی آن

همانطور که در گام 3 دیدیم، بلاکچین و بیتکوین نه تنها سال هاست امتحان خود را با موفقیت پشت سر گذاشته بلکه آیندۀ بلندمدت تر و روشنتری پیش روی خود دارد. اما از همان ابتدا که فناوری بلاکچین به دنیا معرفی شد، تیم های متشکل از برنامه نویسان و بازاریابان و سرمایه گذاران دیگر با بررسی مشخصات اعلام شده توسط ساتوشی ناکاموتو، اقدام به طراحی و توسعه بلاکچین های جدیدی نمودند که هر یک از آنها با ادعای پیشرفت یا اصلاحی روی بلاکچینِ بیتکوین، سعی در جذب مخاطب داشته اند. این موضوع تا همین امروز هم ادامه دارد و مطمئناً متوقف هم نخواهد شد. امروز بیش از صدها بلاکچین داریم که هر کدام رمزارز خودشان را دارند.

اغلب رقبای قدیمیِ بیتکوین سعی در رفع نقطه ضعفهای شناسایی شده در بلاکچینِ بیتکوین داشته اند. یکی از نقطه ضعف های بیتکون آن بود که در هر ثانیه می توانست تقریبا 9 تراکنش را تایید نماید. از نقطه ضعف های دیگر بیتکون عدم قابلیت توسعه پذیری یا فراگیری در مقیاس بالا (Scalability) است. یعنی اینکه اگر تعداد زیادی متقاضی سراسر دنیا همزمان بخواهند تراکنش هایی را به سمت بلاکچین روانه کنند، بلاکچین بیتکوین تعداد محدودی از آنها را می تواند پردازش نماید و بسیاری از تراکنش های دیگر، در صف طولانی (گاهاً چندین روز!) قرار می گیرند یا خیلی راحت لغو و کنسل می گردند!

این نقیصه باعث شد که بعد از مدتی، گروهی از برنامه نویسان ایده ای نوآورانه را روی بلاکچین بیتکوین پیاده سازی کنند. لایْتْنینگ (Lightning) همان ایده است. لایتنینگ یک بلاکچین نیست بلکه ابزاری است که از طریق تجمیع تراکنش های کوچک و خرد در صفِ درخواستِ تاییدیه، کمک میکند هم تراکنش ها زودتر تایید گردند و هم صف های طولانی تشکیل نگردد. در حقیقت باعث افزایش فراگیری و مقیاس پذیری بلاکچین بیتکوین می گردد.

بلاکچین لایتکوین Litecoin با نماد LTC از جمله اولین رقبای بلاکچین بیتکوین بود که ادعا داشت سرعت انجام یک تراکنش در آن بیشتر از بلاکچین بیتکوین است. این ادعا نیز بعد از استفادۀ متخصصان و سپس عامۀ مردم، درست از آب درآمد! و رمزارز لایت کوین تا مدتها مخاطبان مختلفی را جذب خود نمود. می توانید میزان افزایش قیمت ارز دیجیتال لایتکوین را اینجا بررسی کنید:

همانطور که مشخص است، قیمت لایتکوین در روزهای اول معرفی (آگوست 2016) بسیار پایین بوده است (حدود 3.7 دلار) و بعد از آنکه توانست نظرها را به خود جلب کند تا قیمت حدود 227 دلار در دسامبر 2017 هم بالا رفت. البته به مرور و با مطالعه بیشتر در مورد رمزارزهای مختلف قدیمی خواهید دید که بیتکوین و اغلب رمزارزهای دارای مخاطب در دوره زمانیِ اشاره شده، شاهد افزایش قیمت بوده اند. این افزایش قیمت در اغلب رمزارزها ناشی از جو روانی مثبت بازار (Positive Market Sentiment) در آن زمان و البته در دوره هایی بعد از آن بوده است و در این شرایط خاص، رقابت رمزارزها بر سرِ سرعت رشد و میزان افزایش قیمت نسبت به سایرین است.

یکی دیگر از ارزهای دیجیتال قدیمی ای که ادعای متفاوتی داشت، ریپل Ripple با نماد XRP بود. ریپل در حقیقت شبکه ای است که تراکنش های بین المللی بین بانک ها و موسسات را با سرعتی بسیار بالاتر از سیستم تبادلات فعلی (سوئیفت SWIFT) و بدون محدودیت ها و تشریفات خاص آن و البته با کارمزدی کمتر از بیتکوین میسر می سازد. در طی سالیان اخیر، از تولد فناوری بلاکچین تا کنون، بلاکچین های جدید دیگری هم در رقابت با رمزارز بیتکوین ظهور کرده اند اما:

قرارداد هوشمند (Smart Contract)

به نظر من جذاب ترین و سرسخت ترین رقیب بیتکوین، اِتِریوم Ethereum با نماد ETH می باشد. سرعت انجام تراکنش ها بر بستر اتریوم بسیار بالاتر و همراه با کارمزد بسیار پایینتر از بلاکچین بیتکوین می باشد. ولی ویژگی متفاوت و خلاقانۀ اتریوم این است که اتریوم نه تنها مثل بیتکوین بر پایۀ بلاکچینِ مخصوصِ خودش است بلکه این امکان را برای افراد و شرکت ها و نرم افزارها و حتی بازی های موبایلی و کامپیوتری فراهم می نماید که بر بستر بلاکچینِ اتریوم، برای خود یک ارز دیجیتال بسازند! یعنی علاوه بر اینکه افراد می توانند اتریوم را به عنوان یک رمزارز بر بستر بلاکچین اتریوم جابجا نمایند، رمزارزهای دیگری نیز بر روی بلاکچین اتریوم قابلیت طراحی و ساخت و نقل و انتقال دارند.

اتریوم چگونه این امکان را فراهم کرده است؟

اتریوم با توسعه و طراحیِ یک زبان سادۀ برنامه نویسی به نام سالیدیتی Solidity، اشخاص را قادر ساخته است که رمزارزی با نام و نماد دلخواه خود را خیلی ساده و سریع (ظرف چند دقیقه به شرط آشنایی کلی با زبان سالیدیتی) برنامه نویسی نمایند. به این کُد های برنامه نویسی شده توسط اشخاص قرارداد هوشمند یا اِسمارْت کانتِرَکْت Smart Contract گفته می شود. چون در این کدها یا قراردادها، هر شخصی برای انجام تراکنش یا تایید آن یا نحوه یا میزان پرداخت کارمزد توسط کاربران (و خیلی موارد متنوع و دلخواه دیگر) شرایطی را قرار داده (همانند یک قرارداد) که به شکل خودکار و اتوماتیک (هوشمند) بین دو طرفِ یک تراکنش (فرستنده رمزارز و گیرنده رمزارز) اجرا می گردد. یعنی اشخاصی که این نوع رمزارزها را بین همدیگر جابجا می کنند تابعِ شرایطِ قراردادِ هوشمندِ همان رمزارزها هستند.

ضمناً به خاطر بسپارید که در بازار رمزارزها به چنین رمزارزهایی که با این روش ساخته می شوند، «توکِن Token» گفته می شود. در حقیقت، توکن یک نوع رمزارز است که بلاکچین اختصاصی ندارد و روی یک بلاکچین موجود، ساخته و میزبانی می گردد و به عبارت دیگر، میهمانهای بلاکچین های موجود هستند. از طرف دیگر، به رمزارزهایی که بلاکچین مخصوص به خود دارند نیز «کویْن Coin» می گویند. پس رمزارزهای بیتکوین (BTC) و لایتکوین (LTC) و اتریوم (ETH) همگی کوین به حساب می آیند.

چند نمونه از رمزارزهای معروفی که به شکل یک توکن بر بستر بلاکچین اتریوم طراحی و متولد شده اند عبارت است از:

پس آگاه باشید که هر شخصی این توانایی را دارد که برای خودش یک توکن بسازد. متاسفانه امروزه اغلب افراد بدون توجه به مفاد قراردادهای توکن ها (قراردادهای هوشمند)، «بعضی» از این توکن ها را می خرند و هیچ وقت نمیتوانند بفروشند!، زیرا در شرایط آن قرارداد هوشمند چنین بندی برنامه نویسی و کدنویسی نشده است! درست است که معمولاً افراد توانایی خواندن کدهای برنامه نویسی شده و درکِ ساز و کارِ دقیقِ قراردادهای هوشمندِ هر یک از توکن ها را ندارند اما با کمی جستجو و مطالعه در مورد هر توکن می توانید متوجه شوید که سرمایه گذاری در هر توکن چه میزان ریسک به همراه دارد. ضمناً در این خصوص می توانید از یک متخصص نیز راهنمایی بگیرید.

شاید برایتان جالب باشد که بدانید برای اتریوم با این همه خلاقیت و جذابیت، خیلی زود، رقبای جدیدی وارد بازار شده اند که همگی مانند اتریوم قابلیت میزبانی توکن از طریق قراردادهای هوشمند را دارند. معروف ترین و پر سر و صدا ترین آنها سولانا Solana با نماد SOL است که با نام «قاتل اتریوم» بر سر زبان ها افتاد. بررسی در مورد بلاکچین سولانا و مزایای آن نسبت به اتریوم را به شما می سپارم. البته تنهایتان نمی گذارم چون اینجا مطلبی در مورد ارز دیجیتال سولانا برایتان آماده کرده ام. البته در همین حین که سولانا طی یک سال اخیر درگیر چهار بار توقف کاملِ بلاکچین خودش بوده است، «قاتل سولانا» هم از راه رسیده و بسیار هم گرد و خاک کرده است! همانطور که می بینید بازار رقابت در این حوزه بسیار داغ است. اشخاص، پروژه ها و شرکت ها می توانند توکن های مورد نظر خود را به جای اتریوم، روی یکی از بلاکچین های رقیبِ اتریوم بسازند. چند نمونه از این بلاکچین ها به قرار زیر است:

حال با وجود این همه رقیب برای بیت کوین و با انقلابی که اتریوم در دنیای کریپتو داشته است، به نظر شما جایگاه بیتکوین کجاست؟

امروزه بیتکوین تنها یک ابزار مالی اینترنتی جهت نقل و انتقال سریع و بدون واسطه نیست بلکه تبدیل به محلی برای ذخیره ارزش نیز شده است. همانند طلا در دنیای واقعی. همانطور که مردم جهان برای حفظ ارزش پول و سرمایۀ خود اقدام به خرید و نگهداری طلا می کنند، در دنیای ارزهای دیجیتال نیز افراد و شرکت های بزرگ اقدام به جمع آوری بیتکوین برای حفظ ارزش سرمایۀ خود می نمایند. دلیلش را در گام 6 آموزش خواهم داد.

بنابراین به نظرم بیتکوین را باید در یک کلاسِ دیگر از دارایی ها طبقه بندی کنیم نه فقط در کلاسِ یک ارز.

بیانیۀ تیم پروژه یا سپیدنامه بیتکوین

بیانیۀ تیم پروژه یا سپیدنامه بیتکوین
بیانیۀ تیم پروژه یا سپیدنامه بیتکوین

معمولاً تمام ویژگی های فنی و اقتصادی در خصوص هر رمزارز چه از جنس کوین باشد چه از جنس توکن، در قالب یک فایل یا یک وبسایت یا حداقل یک صفحه از یک وبسایت در اختیار عموم مردم قرار می گیرد. امروزه هر پروژه برای خود یک وب سایت دارد تا بتواند بیانیۀ مربوط به آغاز به کار پروژۀ خود و ویژگی های رمزارز مربوطه را اطلاع رسانی نماید. در بازار کریپتو به این بیانیه سپیدنامه یا وایْت پِیْپِر White Paper می گویند.

هنوز استانداردی برای نوشتن یا انتشار یک سپیدنامه تدوین نشده اما به طور کلی اطلاعات زیر را می توان در اغلب سپیدنامه ها پیدا کرد:

  • فناوریِ زیربناییِ رمزارز
  • تیم یا گروه یا شرکت توسعه دهنده یا خالقِ رمزارز
  • مشکلی که رمزارز می خواهد حل کند
  • میزان خلاقیت و نوآوریِ راه حل ارائه شده
  • مزایای رمزارز نسبت به رقبای مشابه
  • نقشۀ راه تیم پروژه (Roadmap)
  • اقتصاد توکن یا توکنومیکس (Tokenomics)

همانطور که می بینید، پاسخ اغلب سوالات مهم در مسیر تحلیل بنیادین در وایت پیپر آمده است. در نتیجه با مطالعه دقیق سپیدنامه، سرعتِ تحلیل فاندامنتال را بالا می برید. اما این را هم در نظر بگیرید که هیچ ماست بندی نمی گوید ماست من ترش است! چیزی که معمولاً در سپیدنامه ها دیده می شود، نوآوری های خلاقانه و بزرگ همراه با تصویری از آیندۀ موفق برای پروژه و سرمایه گذاران است. اما شما با گذراندن 21گام می توانید بسیار هوشمندانه این ادعا ها را در طول حیات رمزارز از روز اولِ پیدایش تا امروز بررسی کنید و صحت و دقتِ ادعاهای روز اولِ این رمزارزها را نسبت به آنچه اکنون اتفاق افتاده است بسنجید.

در خصوص رمزارزهایی که هنوز راه اندازی نشده اند یا چند هفته ای نیست که از عمرشان می گذرد و فقط با ارائه یک وایت پیپرِ جذاب در یک وبسایتِ جذاب و با تیمی از افرادِ خندان و به ظاهر متخصص و دارای رزومه ها و سوابق کاریِ عالی، سعی در تشویق شما به خرید آن رمزارز و سرمایه گذاری در آن پروژه دارند، بسیار مراقب باشید.مهدی بیک محمد لو

یکی از وب سایت های مرجع در خصوص آدرس رسمی وبسایتِ رمزارزها و حتی لینک مستقیمِ سپیدنامۀ مربوطه، وبسایت کوین مارکِت کَپ CoinMarketCap.com است. در قسمت جستجوی این وب سایت (علامت ذره بین) نام رمزارز مد نظر را بنویسید (به طور مثال Bitcoin) و منتظر بمانید تا یک لیست ظاهر شود. سپس از لیستِ ظاهر شده روی نام رمزارز مد نظر می زنید و به صفحه مربوط به آن رمزارز می روید:

در صفحه مربوط به هر رمزارز معمولا می توانید اطلاعات بسیار خوبی در مورد آن رمزارز پیدا کنید. در این گام، به دنبال لینکی به وب سایت رسمی و سپیدنامه هر رمزارز هستیم. کمی پایینتر از نام، نماد و قیمت رمزارز، سطر و قسمتی با عنوان Links وجود دارد. روی علامت فلش کوچک سمت راست این سطر یا قسمت می زنیم تا یک صفحه جدید حاوی لینک ها و آدرس های مدنظرمان ظاهر شود. حالا با زدن روی آدرس وبسایت (در این مثال: Bitcoin.org) به وبسایت رسمی رمزارز هدایت می شویم. یا با زدن روی عبارت Whitepaper به سمت فایل یا صفحه مربوط به سپیدنامۀ رمزارز هدایت می شویم.

دقت داشته باشید که ممکن است لینک فایل یا صفحه سپیدنامۀ برخی از رمزارزها در وبسایت کوین مارکت کپ قدیمی باشد و شما را به سمت وایت پیپر هدایت نکند. در این صورت می بایست ابتدا وارد وب سایت رمزارز شده و در آنجا به دنبال لینکی برای مشاهده یا دانلود فایل سپیدنامه باشید.

برای مثال سپیدنامه بیتکون به زبان های مختلف از جمله فارسی در وب سایت رسمی اش یعنی Bitcoin.org و از طریق لینک های زیر قابل دانلود می باشد:

https://bitcoin.org/en/bitcoin-paper

https://bitcoin.org/files/bitcoin-paper/bitcoin_fa.pdf

نقشۀ راه بیتکوین

یکی از موارد بسیار مهمی که در وب سایت یا در سپیدنامۀ ارزهای دیجیتال به آن اشاره شده، نقشۀ راه یا مسیری است که پروژۀ یک رمزارز طی کرده یا می خواهد طی کند تا به اهداف تعیین شده در آن دست یابد. این نقشه راه معمولاً با برنامه یک زمانبندی و نقاط هدف (Milestone) همراه است. این برنامه ها معمولا در بازه های زمانی سه ماهه (Quarter) دسته بندی شده اند. سه ماهۀ اول سال، سه ماهۀ دوم سال و…

قسمتی از نقشه راه بیتکوین به این صورت بوده است:

سپیدنامه

تاریخ: اکتبر 2008
ساتوشی ناکاموتو وایت پیپر بیت کوین را منتشر کرد

بلوک پیدایش «Genesis Block»

تاریخ: ژانویه 2009
بلوک پیدایش بیت کوین استخراج شده است

معاملات استاندارد M-of-N

تاریخ: اکتبر 2011
BIP 011 تراکنش های نیازمند به امضای M-of-N را به عنوان یک نوع تراکنش استاندارد جدید پیاده سازی کرد. این BIP کیف پول های ایمن، تراکنش های امانی و سایر موارد را که بازخرید وجوه به بیش از یک امضا نیاز دارد، فعال می کند.

هَشِ پرداخت به اسکریپت

تاریخ: ژانویه 2012

BIP 016، بر پایه BIP 013، که انواع آدرس‌های هش پرداخت به اسکریپت را معرفی کرد، یک نوع تراکنش استاندارد جدید را برای سیستم اسکریپت‌نویسی بیت‌کوین پیاده‌سازی کرد و قوانین اعتبارسنجی اضافی را که فقط برای تراکنش‌های جدید اعمال می‌شود، تعریف کرد.

BIP مسئولیت فراهم کردن شرایط بازخرید یک تراکنش را از فرستنده وجوه به بازخریدکننده منتقل کرد. علاوه بر این، به فرستنده اجازه می‌دهد تا مبلغ هر تراکنش دلخواه را، صرف نظر از اینکه چقدر پیچیده باشد، با استفاده از یک هش ۲۰ بایتی با طول ثابت که به اندازه کافی کوتاه است تا از یک کد QR اسکن شود یا به راحتی کپی و جایگذاری شود، تامین کند.

کیف پول های قطعی سلسله مراتبی

تاریخ: فوریه 2012

BIP 032 کیف پول های قطعی سلسله مراتبی (کیف پول HD یا Hierarchical Deterministic Wallets) را معرفی کرد، کیف پول هایی که می توانند به طور جزئی یا کامل با سیستم های مختلف به اشتراک گذاشته شوند، هر کدام با یا بدون توانایی خرج کردن کوین. کیف پول‌های HD اجازه می‌دهند تا کیف‌پول‌های متعددی (شامل جفت‌ کلیدهای عمومی-خصوصی) از یک سری عبارات بازیابیِ واحد تولید شوند.

عرضه محدود برای بیت کوین

تاریخ: مارس 2014

BIP 042 یک منبع محدود برای بیت کوین معرفی کرد. پس از کشف اشکالی که به عرضۀ کوینِ بیتکوین اجازه می داد به طور نامحدود و برای همیشه رشد کند، توسعه دهندگان یک «سقف سخت» را برای بیت کوین معرفی کردند.

OP_CHECKLOCKTIMEVERIFY

تاریخ: سپتامبر 2014

BIP 065 یک آپکُد جدید (OP_CHECKLOCKTIMEVERIFY) برای سیستم اسکریپت بیت کوین معرفی کرد که به خروجی تراکنش اجازه می دهد تا زمانی مشخص در آینده غیرقابل مصرف شود. این یک افزونه اساسی بود که راه را برای کانال های پرداخت هموار کرد.

CHECKSEQUENCEVERIFY

تاریخ: آگوست 2015

BIP 112 یک آپکُد جدید (CHECKSEQUENCEVERIFY) برای سیستم اسکریپت بیت کوین پیاده سازی کرد که در ترکیب با BIP 68 اجازه می دهد تا مسیرهای اجرای یک اسکریپت بر اساس سن خروجی مصرف شده محدود شود.

SegWit (سافت فورک فعال شده توسط کاربر)

تاریخ: جولای 2017

این طرح به عنوان BIP 148، یک پیشنهاد بهبود بیت کوین، از یک توسعه دهنده ناشناس با نام مستعار Shaolinfry پیشنهاد شد. این در واکنش به طرحی به نام “Segwit2x” پیشنهاد شد که توافقی بین ماینرها، توسعه دهندگان، کسب و کارها و سرمایه گذاران برای حمایت از SegWit (یک سافت فورک) و اندازه بلوک 2 مگابایتی (هارد فورک) بود. کاربران این پیشنهاد را رد و یک سافت فورک فعال شده توسط کاربر را پیاده سازی کردند تا نشان دهند که کاربران هستند که شبکه بیت کوین را کنترل می کنند.

میزان و کیفیت عملیاتی شدن و تحقق وعده های عنوان شده در نقشه راه بیتکوین

یکی از نکات بسیار مهمی که باید در تحلیل فاندامنتال به آن دقت شود این است که آیا وعده ها و ادعاهایی که در وبسایت و مخصوصاً نقشه راه رمزارز آورده شده، محقق و عملیاتی شده یا خیر. و اگر محقق و عملیاتی شده، آیا در زمان تعیین شده و با کیفیتی مطلوب و موفقیت آمیز بوده یا فقط جهت یک نمایشِ ظاهری به سرمایه گذاران، چند کار کوچک و بی تاثیر انجام شده است.

نقشه راه بیت کوین تماماً محقق شده و سپس هر کدام از تغییرات زیربنایی که در بلاکچین بیتکوین برنامه ریزی شده بود، در عمل آزموده شده و امروز بلاکچین بیتکوین با ویژگی های به روز شده نسبت به سال 2008 بدون مشکلات فنی در حال فعالیت و توسعه است. این نشان می دهد که:

  1. تیم فنیِ پشتیبان نرم افزار بیتکوین فعال و در حال نظارت است.
  2. نرم افزار بیتکون در حال به روزرسانی مداوم است.
  3. برنامه های نقشه راه بیتکوین در حال تحقق است.
  4. کیفیت اجرای برنامه های محقق شده هم مطلوب است.

به روزرسانیِ «عرضه محدود برای بیت کوین» در تاریخ مارس 2014 را ملاحظه کردید؟ یک ایراد فنی (باگ) در کدهای برنامۀ بیتکوین پیدا شده بود که بلافاصله رفع گردید. این یک مثال ساده از نظارت و عیب یابی (Debugging) و فعال بودن جامعۀ استفاده کننده و توسعه دهندۀ یک ارز دیجیتال است. در این سپیدنامه منظور از BIP همان Bitcoin Improvement Proposals یا پیشنهادات بهبود بیتکوین می باشد. اگر علاقه مند شدید که سایر پیشنهادات بهبود بیتکوین را مطالعه کنید نگاهی به لینک زیر از گیت هاب رسمی بیتکوین بیندازید:

https://github.com/bitcoin/bips

رشد جامعه بیتکوین

جامعۀ یک رمزارز (Community)، همان اشخاص یا شرکت ها یا کشورهایی هستند که:

  • از یک رمزارز استقبال می کنند (چه با دنبال کردن وبسایت یا صفحات یک رمزارز در شبکه های اجتماعی و چه از طریق گفتگو و بحث و انتشار مطلب در مورد آن در دنیای مجازی و واقعی).
  • از آن رمزارز استفاده می نمایند.
  • به توسعه نرم افزاری آن رمزارز کمک می کنند.
  • نگهداری و پشتیبانی از شبکه سخت افزاری رمزارز را بر عهده می گیرند.
  • از طریق آن رمزارز به شکل مستقیم یا غیر مستقیم درآمدزایی یا کارآفرینی می کنند.
  • آن رمزارز ارز را معامله می کنند.
  • آن رمزارز را در کیف پول خود نگهداری می کنند (Holder / Hodler).

به شکل کلی، جامعۀ یک رمزارز تمام افرادی هستند که به نوعی با آن رمزارز در ارتباط هستند. بی شک بیتکوین بزرگترین جامعه را در بازار ارزهای دیجیتال دارد. شاید به سادگی نتوان آمار دقیقی از ضریب نفوذ بیتکوین میان مردم دنیا به دست آورد اما همینکه از بین بیش از 21000 رمزارز (مجموع تعداد کوین ها و توکن های لیست شده در سایت CoinMarketCap.com) اولین رمزارزی که به ذهن افرادِ فعال در بازار یا خارج از بازار خطور می کند، بیتکوین است، خود نشان از فراگیری این رمزارز دارد. از طرف دیگر با بررسی تعداد کیف پول هایی که بیتکون را نگهداری می کنند نیز می توان یک مقیاس خوب برای مقایسه جامعه بیتکوین و رمزارزهای دیگر به دست آورد.

تعداد دنبال کنندگان (فالوئِرهای) صفحات رسمی رمزارزها هم می تواند معیاری برای مقایسه جامعه رمزارزها با یکدیگر باشد. البته برخی از پروژه ها و رمزارزهای ناشناخته یا کمتر شناخته شده ممکن است دنبال کنندگان مجازی یا خریداری شده داشته باشند که باید در مورد آنها بسیار هوشیار بود. آدرس صفحات شبکه های اجتماعی رمزارزها نیز معمولا در وبسایت CoinMarketCap.com و در همان صفحه مربوط به آدرس وبسایت اما در قسمت Community لیست شده است.

بد نیست بدانید که اغلب پروژه های رمزارزی در شبکه های اجتماعی زیر فعالیت دارند (به ترتیب اولویت):

تیم های توسعه دهنده نرم افزار رمزارزها هم در یک جا و آن هم گیت هاب Github در حال فعالیت و به روز رسانی و عیب یابی از پروژه های خود هستند. برای نمونه، آدرس صفحه گیت هاب بیتکوین و گیت هاب سولانا را برایتان لیست کردم:

https://github.com/bitcoin/bitcoin

https://github.com/solana-labs

ردیت بیتکوین با حدود 4 میلیون و 700 هزار عضو و دیسکورد سولانا با حدود 135 هزار عضو را هم اینجا بررسی نمائید:

https://reddit.com/r/bitcoin

https://discord.com/invite/pquxPsq

 

تمام موارد این گام را می توانید هنگام بررسی رمزارز دلخواه خود بررسی و با رمزارزهای دیگر مقایسه نمائید تا بتوانید در انتخاب رمزرارز مورد نظر یا مناسب سرمایه گذاری، تصمیم آگاهانه تری بگیرید.

در گام 6 و گام 7 به بررسی جزئی تر اقتصاد توکن یا توکنومیکس و مبحث عرضه و تقاضا در یک رمزارز می پردازیم.

گام 6 – اقتصاد توکن یا توکنومیکس

سلب مسئولیت

محتوای mahdibml.com به هیچ وجه درخواست یا پیشنهادی برای خرید یا فروش ارز دیجیتال، رمزارز، سهام، اوراق بهادار، انواع دارایی های مالی دیگر یا خدمات مشاوره سرمایه گذاری نیست. بسیار مهم است که قبل از هر سرمایه گذاری بر اساس شرایط خود تحلیل خود را انجام دهید. مخاطبان همیشه باید قبل از تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری از یک متخصص واجد شرایط مشاوره بگیرند.

ادامه بیانیۀ رفع مسئولیت…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا